Het doel van de heemtuin is een beeld te geven van spontane ontwikkeling van
een natuurlijke tuin. De planten die hier groeien worden nogal eens beschouwd
als ‘vuulte’ en ‘allemaal hetzelfde’, maar in werkelijkheid gaat het om een
grote variatie aan kruiden, struiken en bomen. De tuin ligt rondom de toren
en heeft ongeveer 500 meter aan gras- en grintpaden. Via 2 eenvoudige knuppelbruggetjes
kan men ook wandelen in een stukje natuurgebied ten noorden van de heemtuin.
In natte periodes is het hier overigens zeer drassig.
Door de tuin loopt een zuiveringssloot. Hier wordt water
dat afloopt vanaf de Kinderdijk, biologisch gefilterd in de rietkraag achter
de toren en vervolgens geloosd op de Grote Kreek. Het riet wordt op bepaalde
tijden gemaaid en afgevoerd.
In de geleidelijk zich ontwikkelende tuin zijn op gezette tijden allerlei
insecten en vogels te zien. Het meest spectaculair zijn de slechtvalken die
in de goot van de watertoren hun prooi opeten.
Aan de heemtuin wordt elke week een dag onderhoudswerk gedaan. De Stichting ‘De Tragel’ voert dat werk uit. Het onderhoud omvat het schoonhouden van de bestrating voor de toren en de grintpaden, het maaien van de graspaden en de heggen, het snoeien van struiken, het onderhoud van de vlechtrillen en allerlei ander onderhoudswerk. Twee maal per jaar wordt het zuidelijke talud van de oprit gemaaid. De bedoeling is deze zeer voedselrijke grond zover te verschralen dat het een goede basis wordt voor een bloemdijk.
Het verschralingproces voltrekt zich tot nu toe langzamer dan we dachten en hopen. Het zuidelijke en het noordelijke talud hebben vanwege hun tegengestelde ligging een verschillende begroeiing.