Geschiedenis en ontwikkeling van het Museum en de Stichting 'Het Land van Axel
Het museum 'Het Land van Axel' gaat uit van de Stichting 'Het Land van Axel'. Dit is een stichting zonder winstoogmerk, die tot doel heeft het collectioneren, beheren, in stand houden en presenteren van de collectie van het museum 'Het Land van Axel'. De stichting is eigenaar van de collectie.
De statuten van de stichting zijn laatst gewijzigd, vastgesteld en notarieel verleden op 16 november 2001.
De gemeente Terneuzen (vóór 1 januari 2003 de gemeente Axel)
is eigenaar van de gebouwen van het museum.
Bovendien heeft de gemeente het beheer en de exploitatie van het museum in handen.
De taak valt onder de verantwoordelijkheid van het college van Burgemeester
en Wethouders.
De gemeente heeft deze taken overgedragen aan een gemeentelijke
bestuurscommissie.
Doel van de Stichting 'Het Land van Axel'
De 'Stichting Het Land van Axel' houdt zich bezig met het verzamelen, conserveren,
en bestuderen van voorwerpen die betrekking hebben op het dagelijkse leven in
het vroegere Land van Axel. Het werkgebied
omvat het vroegere eiland van Axel, waarop de plaatsen Axel, Terneuzen Hoek,
Sluiskil en Zaamslag liggen. Het gebied onderscheidt zich van het oostelijke
deel van Zeeuwsch-Vlaanderen door een specifieke tongval: het Axels dialect,
een oorspronkelijk overwegend protestantse bevolking en een eigen Axelse klederdracht.
De nadruk in de collectie ligt dan ook voornamelijk op het Axelse boerenleven
en in het bijzonder op de unieke streekdracht, zowel de boerendracht, als die
van de burgers. Een ander belangrijk onderdeel vormen ook de grotere voorwerpen
die betrekking hebben op het boerenleven, namelijk de landbouwwerktuigen, waaronder
de wagens en karren.
Naast onderhoud en beheer van de permanente collectie oude voorwerpen in het museum is de stichting ook op andere wijze actief. Ze probeert haar doel ook te bereiken door actief in het traditionele kostuum deel te nemen aan evenementen en officiële gebeurtenissen. Deze evenementen kunnen een lokaal, nationaal en/of internationaal karakter hebben. Daarnaast houdt zij via het museum open dagen, waarop het publiek kan kennismaken met het dagelijkse leven uit vroegere tijden. Ook is er speciale aandacht voor het onderwijs. Jaarlijks krijgen gewoonlijk alle eindgroepen, maar ook andere groepen, uit het basisonderwijs in de nabije regio een rondleiding door het museum.
De 'Stichting Het Land van Axel' is ontstaan in 2001 uit een fusie van de 'Stichting
Axelse Boerenkamer' en de Vereniging ´Den Ouwen Woagen´. Laatstgenoemde
vereniging bracht alle land(bouw)werktuigen, wagens, koetsen en karren in.
De 'Stichting Axelse Boerenkamer' is ontstaan in de jaren ´30 van de twintigste
eeuw uit een vereniging van enthousiaste verzamelaars en heemkundigen. Zij verzamelden
al voor de Tweede Wereldoorlog diverse oudheidkundige voorwerpen uit het dagelijkse
leven van vroeger.
Museum 'Het Land van Axel'
Onder leiding van de toenmalige voorzitter D.J. Oggel werd een jarenlang streven
om een vast onderkomen te vinden voor de collectie bekroond met de inrichting
van het voormalige postkantoor in de Axelse Noordstraat tot museum. Dit museum
werd geopend in 1980 en sindsdien wordt het gebouw onderhouden en geëxploiteerd
door de gemeente.
Omdat het museum de hedendaagse cultuur niet uit het oog wil verliezen, werd
een zaal ingericht als expositieruimte voor wisselende tentoonstellingen. Met
het instellen van een museumcommissie werd het beleidsmatige beheer en de dito
exploitatie van de collectie van het museum ter hand genomen. In deze commissie
participeerden de gemeente Axel, leden van de 'Stichting Axelse Boerenkamer'
en de Vereniging 'Den Ouwen Woagen'. Een speciaal hiervoor aangestelde coördinator
regelde de wisselende tentoonstellingen.
Met het oog op de naderende gemeentelijke herindeling in Zeeuwsch-Vlaanderen
per 1 januari 2003 werd de gemeentelijke museumcommissie omgezet in een gemeentelijke
bestuurscommissie onder verantwoordelijkheid van het college van Burgemeester
en Wethouders en in het bijzonder aan de wethouder van Cultuur.
In deze commissie zijn ook de voormalige gemeentelijke beheerscommissies voor
de Axelse watertoren (uit 1936) en de Axelse stadsmolen (uit 1750) opgegaan.
De huidige gemeentelijke bestuurscommissie is krachtens delegatie verantwoordelijk
voor het beheer en beleid van de genoemde Axelse monumenten en het museum.
In de loop van 2003 is een begin gemaakt met de zelfanalyse en de meer beleidsmatige aanpak van het museum. Dit heeft ertoe geleid dat we op 22 september 2004 zijn opgenomen in het Nederlands Museumregister.
De belangrijkste doelstellingen op hoofdlijnen voor de gestelde beleidsperiode zijn: